۱۳۸۸ فروردین ۳, دوشنبه

چطور گوشت را بی‌خطر كباب كنيم ؟


کباب کردن و اصولا هر پخت و پزی در درجه حرارت‌های بالا مواد شیمیایی سرطان‌زایی را تولید می‌کند. اما کباب کردن را می‌توان به شکل بی‌خطرتری انجام داد.
هنگامی که گوشت می‌‌خوریم در واقع بافت عضلانی می‌‌خوریم - که عمدتا شامل سلول‌های عضلانی، مقداری کلاژن که بافت همبند را تشکیل می‌دهد (هر چه کلاژن بیشتر باشد، گوشت سفت‌تر می‌شود) و چربی می‌شود.
پختن با تغییر دادن پروتئین درون سلول‌های عضلانی - متراکم‌‌کردن بیشتر آن و خارج کردن آب از آن- بافت گوشت را به طور خوشایندی سفت و آبدار می‌کند.
اما هنگامی که درجه حرارت گوشت به 75 تا 80 درجه سانتیگراد می‌رسد، آب تبخیر می‌شود، پروتئین‌ها بیشتر فشرده می‌شوند و بافت چروکیده می‌شود. به این ترتیب گوشت ترد و آبدار مثل چرم سفت می‌شود.
اما درجه حرارت زیاد تنها گوشت را از لحاظ طعم خراب نمی‌کند. در درجه حرارت بالا اسیدهای آمینه، واحدهای ساختمانی پروتئین‌ با کراتین- ترکیبی که در بافت عضلانی یافت می‌شود - وارد واکنش میشوند و موادی به نام "آمین‌های هتروسیکلیک"‌تولید می‌کنند.
این مواد شیمیایی به میزان بسیار کم در حد میلیاردیوم گرم به وجود می‌آیند. اما تجربیات آزمایشگاهی و حیوانی نشان می‌دهند که آمین‌های هتروسیکلیک دارای خواص سرطان‌زای قوی هستند.
همچنین شواهد همه‌گیرشناختی فزاینده‌ای نشان میدهند که افرادی که زیاد گوشت می‌خورند، در معرض خطر بیشتر ابتلا به اشکال متعدد سرطان قرار دارند.
هر پروتئین سوخته‌شده حاوی آمین‌های هتروسیکلیک است، اما مقدار این آمین‌ها در تخم‌مرغ یا پروتئین سویا در مقایسه با گوشت اندک است، چرا که گوشت از بافت عضلانی تشکیل شده است که سرشار از کراتین است.
گرچه اغلب بررسی‌ها هنگامیکه مسئله آمین‌های هتروسیکلیک مطرح است، گوشت قرمز را به عنوان مظنون اصلی به شمار می‌‌‌آورند، گوشت ماهی و مرغ هم به همان اندازه حاوی این آمین‌ها هستند.
گوشت ماهی و مرغ گزینه‌ای سالم‌تری نسبت به گوشت قرمز هستند، اما این امر به خاطر نوع چربی موجود آنهاست.
بیش از آنکه نوع گوشت مطرح باشد، درجه حرارت بالا عامل اصلی در تشکیل آمین‌های هتروسیکلیک است. برای همین است، کباب‌کردن، برشته‌کردن و سرخ‌کردن مشکل‌زا هستند: این شیوه‌های پخت و پز گوشت را تا درجه حرارت بسیار بالایی گرم می‌کنند.
آمین‌های هتروسیکلیک معمولا در چند میلی متر بیرونی قطعه گوشت که بیش از همه نزدیک منبع حرارت است، تشکیل می‌شوند.
کباب‌کردن مشکلی مضاعف می‌آفریند، زیرا همچنین گوشت را در معرض مواد شیمیایی سرطان‌زا (به نام هیدروکربن‌های آروماتیک پلی‌سیکلیک) قرار می‌دهد که در دود برخاسته از زغال‌ها و قطرات چربی که روی آنها می‌چکد و شعله می‌کشد، وجود دارند و بر روی گوشت می‌نشینند.
این که گوشت را چه مدت بپزید هم عاملی است که در تشکیل آمین‌های هتروسیکلیک دخیل است. بررسی‌ها نشان داده‌اند که گوشت سرخ‌شده برای ده دقیقه در درجه حرارت 240 درجه سانتی‌‌گراد، دو برابر بیشتر از گوشت سرخ‌شده در همین درجه حرارت برای چهار دقیقه حاوی آمین‌های هتروسیکلیک هستند. البته در درجه حرارت‌های پایین‌تر میزان این افزایش به این شدت نیست.
بسته به درجه حرارتی که گوشت در آن پخته می‌شود، گوشت آب‌پز‌‌شده یا تنوری‌شده در فر ممکن است حاوی مقداری آمین‌های هتروسیکلیک باشند، اما این مقدار بسیار کمتر از مقدار تولید شده در سرخ‌کردن، کباب‌کردن یا برشته‌کردن است.
یکی از راه‌هایی که برای کم کردن تشکیل آمین‌های هتروسیکلیک در گوشت پیشنهاد شده خواباندن آن در سس است. نظر بر این است که این کار باعث مرطوب و پایین نگه داشتن درجه حرارت آن می‌شود. به علاوه شاید برخی از سس‌ها باعث وارد شدن مواد آنتی‌اکسیدانی در گوشت شود که اثرات آمین‌های هتروسیکلیک را خنثی کند.
اما تحقیقات در مورد تاثیر سس‌های مختلف از این لحاظ نتایج متفاوتی را به دست داده است و بنابراین هنوز در این مورد نمی‌توان با قاطعیت سخن گفت.
حتی اگر خواباندن گوشت در سس، پاسخ نباشد، شیوه‌هایی وجود دارند که به شما کمک خواهند کرد که درجه حرارت گوشت را هنگام پختن پایین بیاورید:
گوشت را در قطعات کوچک بپزید: این کار باعث می‌شود درجه حرارت گوشت پایین بیاید.
گوشت لخم‌تر انتخاب کنید: چربی کمتر باعث می‌شود که شعله‌های کمتر و بنابراین دود کمتری تولید شود.
قبل از کباب کردن از مایکروویو استفاده کنید: پیش از کباب کردن گوشت، آن را برای دو دقیقه در اجاق مایکرو ویو بپزید. این کار محتوای آمین‌های هتروسیکلیک را به اندازه 90 درصد کاهش می‌دهد. در انجام این کار افراط نکنید، زیرا مایکرویو کردن زیاد گوشت را خشک می‌کند.
گوشت را گرم کنید: هر چه گوشت هنگام شروع کباب کردن، گرم‌تر باشد، زمان کمتری برای پختن لازم خواهد بود. یک راه این است که قطعات گوشت در پوششی بپیچید و آنها را 30 تا 60 دقیقه در آب گرم قرار دهید. اما اگر این کار را انجام دادید باید فورا گوشت را بپزید، زیرا باکتری به سرعت در گوشت گرم رشد می‌کند.
به طور مرتب گوشت را پشت و رو کنید: پشت و رو کردن مرتب گوشت به معنای آن است که هیچ طرف گوشت بیش از اندازه حرارت جذب نمی‌کند یا حرارت از دست نمی‌دهد، بنابراین گوشت سریع‌تر می‌پزد و لایه‌های بیرونی آن کمتر دچار سوختگی می‌شود- و احتمالا آمین‌های هتروسیکلیک کمتری در آن به وجود می‌‌آید.
در هر حال در نظر داشته باشید که این میزان خطرها مربوط به افرادی است که مقداری زیادی گوشت‌های کبابی یا سرخ‌کرده می‌خورده‌اند. و گرنه خوردن گاهگاهی کباب و مانند آن خطر چندانی ندارد.
منبع: hamshahrionline.ir

دانشمندان در صدد يافتن راه هايی هستند تا بتوانند فضانوردان را به خواب طولانی فرو برند


دانشمندان در صدد يافتن راه هايی هستند تا بتوانند فضانوردان را به خواب طولانی فرو برند و سفر فضايی و اقامت فضانوردان در ايستگاه فضايی بين المللی را راحت تر سازند.Space hibernation***ايستگاه فضايی بين المللی ممکن است از ديدگاه فناوری شگفت انگيز باشد ولی برای فضانوردان ساکن آن جای آسايش چندانی نيست. محدوديت های کنونی سفرهای فضايی فشار بسياری را بر جسم ، فکر و روان فضانوردان وارد می کند . يکی از اين محدوديت ها کوچکی و خفقان آور بودن فضای سفينه و يا ايستگاه فضايی است. برای حل اين مشکل دانشمندان به دنيای حيوانات و ساختار بدن آن ها که اجازه خواب زمستانی يا به عبارتی Hibernation را می دهد چشم دوخته اند. شرايطی بسيار مطلوب برای فضانوردانی که شايد ماه ها و سالها در فضا بمانند. به اين منظور آژانس فضايی اروپايی به دانشگاه پاويا در ايتاليا ماموريت داده است خواب زمستانی حيوانات را مطالعه کند. پژوهشگران اين دانشگاه توانسته اند با استفاده از يک ملکول مصنوعی به نام Dadle که ويژگی هايی شبيه به ترياک را دارد حال سکونی شبيه به خواب زمستانی را در سلول های کشت شده آزمايشگاهی ايجاد کنند.اين ملکول انرژی مصرفی سلول را کاهش و در نتيجه سلول را به خواب فرو می برد. دانشمندان اين شيوه را بر روی موش که به خواب زمستانی فرو نمی رود آزمايش کرده اند. در اين آزمايش ملکول Dadle به بدن موش تزريق می شود و ضربان قلب و فعاليت های مغز موش با موشی که ملکول به او تزريق نشده مقايسه می شود. اين آزمايش نشان از موثر بودن ملکول داشته است. کند شدن ضربان قلب ، فعاليت مغز ، سوخت و ساز بدن و کم شدن در جه حرارت بدن از ويژگی های عمده و شناخته شده بدن حيوانات به هنگام خواب زمستانی آن ها است.تزريق ماده ای برای ايجاد خوابی ، چون خواب زمستانی حيوانات، به قلب و ريه می تواند جراحی های پيوند اين اعضا را سهل و موفق تر سازد. چنين شيوه ای حتی می تواند در مورد کسانی که بيماری يا جراحت های غير قابل علاج دارند به کار گرفته شود تا بتوان تا زمان کشف درمان، بيمار را در خواب نگاهداشت گر چه تا آن روز که اين معجزات پزشکی امکان پذير شود راه بسياری در پيش است.کشف شيوه ای برای خواب کردن انسان برای چند ماه يا چند سال و کند کردن سوخت و ساز بدن، نه تنها از فشار جسمی بر بدن فضانورد می کاهد بلکه در طول سفر فضايی مصرف آذوقه و نياز به فضا و اکسيژن را در سفينه کاهش می دهد که موجب سبک تر شدن سفينه و سهل و سريع تر شدن پرواز آن می شود.
/خبرنامه شبکه فارسی صدای آمريکا

۱۳۸۸ فروردین ۱, شنبه

درباره نوروز بیشتر بدانید



نوروز (Nowrūz) یکی از کهن‌ترین جشن‌های به جا مانده از دوران باستان است. خاستگاه نوروز در ایران باستان است و هنوز مردم مناطق مختلف فلات ایران نوروز را جشن می‌گیرند. زمان برگزاری نوروز، در آغاز فصل بهار است. نوروز در ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب می‌شود و در برخی دیگر از کشورها تعطیل رسمی است.زمان نوروزجشن نوروز از لحظه اعتدال بهاری آغاز می‌شود. در دانش ستاره‌شناسی، اعتدال بهاری یا اعتدال ربیعی در نیم‌کره شمالی زمین به لحظه‌ای گفته می‌شود که خورشید از صفحه استوای زمین می گذرد و به سوی شمال آسمان می‌رود. این لحظه، لحظه نخست برج حمل نامیده می‌شود،و در تقویم هجری خورشیدی با نخستین روز (هرمز روز یا اورمزد روز) از ماه فروردین برابر است. نوروز در تقویم میلادی با ۲۱ یا ۲۲ مارس مطابقت دارد.در کشورهای ایران و افغانستان که گاهشمار هجری خورشیدی به کار برده می‌شود، نوروز، روز آغاز سال نو است. اما در کشورهای آسیای میانه و قفقاز، گاهشمار میلادی رایج است و نوروز به عنوان آغاز فصل بهار جشن گرفته می‌شود و روز آغاز سال محسوب نمی‌شود.
واژه نوروزواژه نوروز یک اسم مرکب است که از ترکیب دو واژه پارسی «نو» و «روز» به وجود آمده است. این نام در دو معنی به‌کار می‌رود:۱) نوروز عام: روز آغاز اعتدال بهاری و آغاز سال نو۲) نوروز خاص: روز ششم فروردین با نام «روز خرداد»
ایرانیان باستان از نوروز به عنوان ناوا سرِدا یعنی سال نو یاد می‌کردند. مردمان ایرانی آسیای میانه نیز در زمان سغدیان و خوارزمشاهیان، نوروز را نوسارد و نوسارجی به معنای سال نو می‌نامیدند.
واژه نوروز در الفبای لاتیندر متن های گوناگون لاتین، بخش نخست واژه نوروز با املای No ،Now ،Nov و Naw و بخش دوم آن با املای Ruz، Rooz و Rouz نوشته شده است. در برخی از مواقع این دو بخش پشت سر هم و در برخی با فاصله نوشته می‌شوند. اما به باور دکتر احسان یارشاطر بنیان‌گذار دانشنامه ایرانیکا، نگارش این واژه در الفبای لاتین با توجه به قواعد آواشناسی، به شکل Nowruz توصیه می‌شود. این شکل از املای واژه نوروز، هم‌اکنون در نوشته‌های یونسکو و بسیاری از متون سیاسی به کار می رود.
تاریخچهمنشا و زمان پیدایش نوروز، به درستی معلوم نیست،اما این جشن، تاریخچه ای سه هزار ساله دارد. در برخی از متن های کهن ایران ازجمله شاهنامه فردوسی و تاریخ طبری، جمشید و در برخی دیگر از متن ها، کیومرث به‌عنوان پایه‌گذار نوروز معرفی شده است. پدید آوری نوروز در شاهنامه، بدین گونه روایت شده است که جمشید در حال گذشتن از آذربایجان، دستور داد تا در آنجا برای او تختی بگذارند و خودش با تاجی زرین بر روی تخت نشست. با رسیدن نور خورشید به تاج زرین او، جهان نورانی شد و مردم شادمانی کردند و آن روز را روز نو نامیدند.
برخی از روایت‌های تاریخی، آغاز نوروز را به بابلیان نسبت می‌دهد. بر طبق این روایت‌ها، رواج نوروز در ایران به ۵۳۸ سال قبل از میلاد یعنی زمان حمله کورش بزرگ به بابل بازمی‌گردد. همچنین در برخی از روایت‌ها، از زرتشت به‌عنوان بنیان‌گذار نوروز نام برده شده است.
اما در اوستا (دست کم در گاتها) نامی از نوروز برده نشده است.
نوروز در زمان هخامنشیاننگاره مراسم پیشکش هدایا به پادشاه ایران در تخت جمشید. برخی از پژوهشگران، این مراسم را به نوروز مربوط می‌دانند.نگاره مراسم پیشکش هدایا به پادشاه ایران در تخت جمشید. برخی از پژوهشگران، این مراسم را به نوروز مربوط می‌دانند. کوروش بزرگ، بنیان‌گذار هخامنشیان، نوروز را در سال ۵۳۸ قبل از میلاد، جشن ملی اعلام کرد. وی در این روز برنامه‌هایی برای ترفیع سربازان، پاکسازی مکان‌های همگانی و خانه های شخصی و بخشش محکومان اجرا می‌نمود. این آیین‌ها در زمان دیگر پادشاهان هخامنشی نیز برگزار می‌شده است. در زمان داریوش یکم، مراسم نوروز در تخت جمشید برگزار می‌شد. البته در سنگ‌نوشته‌های به‌جا مانده از دوران هخامنشیان، به‌طور مستقیم اشاره‌ای به برگزاری نوروز نشده است. اما بررسی ها بر روی این سنگ‌نوشته‌ها نشان می‌دهد که مردم در دوران هخامنشیان با جشن‌های نوروز آشنا بوده‌اند، و هخامنشیان نوروز را با شکوه و بزرگی جشن می‌گرفته‌اند.[ شواهد نشان می‌دهد داریوش یکم هخامنشی، به مناسبت نوروز در سال ۴۱۶ قبل از میلاد سکه‌ای از جنس طلا ضرب نمود که در یک سوی آن سربازی در حال تیراندازی نشان داده شده است.در دوران هخامنشی، جشن نوروز در بازه‌ای زمانی میان ۲۱ اسفند تا ۱۹ اردیبهشت برگزار می‌شده است.
نوروز در زمان اشکانیان و ساسانیان
در زمان اشکانیان و ساسانیان نیز نوروز گرامی داشته می‌شد. در این دوران، جشن‌های متعددی در طول یک سال برگزار می‌شد که مهمترین آنها نوروز و مهرگان بوده است. برگزاری جشن نوروز در دوران ساسانیان چند روز (دست کم شش روز) طول می‌کشید و به دو دوره نوروز کوچک و نوروز بزرگ تقسیم می‌شد. نوروز کوچک یا نوروز عامه پنج روز بود و از یکم تا پنجم فروردین گرامی داشته می‌شد و روز ششم فروردین (خردادروز)، جشن نوروز بزرگ یا نوروز خاصه برپا می‌شد. در هر یک از روزهای نوروز عامه، طبقه‌ای از طبقات مردم (دهقانان، روحانیان، سپاهیان، پیشه‌وران و اشراف) به دیدار شاه می‌آمدند و شاه به سخنان آنها گوش می‌داد و برای حل مشکلات آنها دستور صادر می‌کرد. در روز ششم، شاه حق طبقات گوناگون مردم را ادا کرده بود و در این روز، تنها نزدیکان شاه به حضور وی می‌آمدند.
شواهدی وجود دارد که در دوران ساسانی سال‌های کبیسه رعایت نمی‌شده‌است. بنابراین نوروز هر چهار سال، یک روز از موعد اصلی خود (آغاز برج حمل) عقب می‌ماند و درنتیجه زمان نوروز در این دوران همواره ثابت نبوده و در فصل های گوناگون سال جاری بوده است.
اردشیر بابکان، بنیان گذار سلسله ساسانیان، در سال ۲۳۰ میلادی از دولت روم که از وی شکست خورده بود، خواست که نوروز را در این کشور به رسمیت بشناسند. این درخواست مورد پذیرش سنای روم قرار گرفت و نوروز در قلمرو روم به Lupercal معروف شد.
در دوران ساسانیان، ۲۵ روز پیش از آغاز بهار، در دوازده ستون که از خشت خام برپا می‌کردند، انواع حبوبات و غلات (برنج، گندم، جو، نخود، ارزن، و لوبیا) را می‌کاشتند و تا روز شانزدهم فروردین آنها را جمع نمی‌کردند. هر کدام از این گیاهان که بارورتر شود، در آن سال محصول بهتری خواهد داد. در این دوران همچنین رایج بود که در بامداد نوروز، مردم به یکدیگر آب بپاشند. از زمان هرمز یکم مرسوم شد که مردم در شب نوروز آتش روشن نمایند. همچنین از زمان هرمز دوم، رسم دادن سکه در نوروز به‌عنوان عیدی رایج شد.
نوروز پس از اسلاماز برگزاری آیین‌های نوروز در زمان امویان نشانه‌ای در دست نیست و در زمان عباسیان نیز به نظر می‌رسد که خلفا گاهی برای پذیرش هدایای مردمی، از نوروز استقبال می‌کرده‌اند. با روی کار آمدن سلسله‌های سامانیان و آل بویه، جشن نوروز با گستردگی بیشتری برگزار ‌شد.
در دوران سلجوقیان، به دستور جلال‌الدین ملک‌شاه سلجوقی تعدادی از ستاره شناسان ایرانی از جمله خیام برای بهترسازی گاهشمار ایرانی گرد هم آمدند. این گروه، نوروز را در یکم بهار قرار دادند و جایگاه آن را ثابت نمودند. بر اساس این گاهشمار که به تقویم جلالی معروف شد، برای ثابت ماندن نوروز در آغاز بهار، مقرر شد که هر چهار سال یک‌بار، تعداد روزهای سال را (به‌جای ۳۶۵ روز)، برابر با ۳۶۶ روز در نظر بگیرند. طبق این قاعده، می‌‌بایست پس از انجام این کار در ۷ دوره، در دوره هشتم، به جای سال چهارم، بر سال پنجم یک روز بیفزایند. این گاهشمار از سال ۳۹۲ هجری آغاز شد.
نوروز در دوران صفویان نیز برگزار می‌شد. در سال ۱۵۹۷ میلادی، شاه عباس صفوی مراسم نوروز را در عمارت نقش جهان اصفهان برگزار نمود و این شهر را پایتخت همیشگی ایران اعلام نمود.
نوروز در دوران معاصرنوروز به‌عنوان یک میراث فرهنگی در دوران معاصر همواره مورد توجه مردم قرار داشته و هرساله برگزار می‌شود. البته برگزاری جشن نوروز به‌صورت آشکار در برخی از کشورها توسط برخی حکومت‌ها برای مدت‌زمانی ممنوع بوده است. حکومت شوروی برگزاری جشن نوروز را در برخی از کشورهای آسیای میانه مانند ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان ممنوع کرده بود و این ممنوعیت تا زمان میخائیل گورباچف ادامه داشت. با این وجود، مردم این مناطق نوروز را به‌گونه ی پنهانی و یا در روستاها جشن می‌گرفته‌اند. همچنین برخی از مردم این مناطق برای جلب موافقت مقامات محلی نام دیگری بر روی نوروز می‌گذاشتند؛ به‌طور مثال در تاجیکستان، مردم با اتلاق جشن لاله یا جشن ۸ مارس سعی می‌کردند که آیین‌های نوروز را بی مخالفت مقامات دولتی به جای آورند.همچنین در افغانستان، در دوران حکومت طالبان، برگزاری جشن نوروز ممنوع بود و این حکومت تنها تقویم هجری قمری را به رسمیت می‌شناخت.
جغرافیای نوروزمنطقه‌ای که در آن جشن نوروز برگزار می‌شد، امروزه شامل چند کشور می‌شود. نوروز همچنان در این کشورها جشن گرفته می‌شود. با وجودی که بسیاری از آیین‌های نوروزی در این کشورها به‌صورت مشابه در این کشورها برگزار می‌شود، اما برخی آیین‌های نوروز در این کشورها دارای تفاوت‌هایی با یکدیگر هستند. به‌طور مثال در افغانستان در روز نخست نوروز، سفره هفت‌میوه می‌چینند ولی در ایران، سفره هفت سین می‌اندازند.همچنین کشورهایی مانند مصر و چین جزو سرزمین‌هایی نیستند که در آنها نوروز جشن گرفته می‌شد، اما امروزه جشن‌هایی مشابه جشن نوروز در این کشورها برگزار می‌شود.کشورهایی که نوروز را جشن می‌گیرند .ایران • افغانستان • تاجیکستان • ترکمنستان • عراق • ترکیه • سوریه • لبنان • جمهوری آذربایجان • ازبکستان • قرقیزستان • قزاقستان • پاکستانکشورهایی که جشنی مشابه نوروز دارند ارمنستان • مصر • چین • زنگبار- آیین‌هاخانه‌تکانیخانه‌تکانی یکی از آیین‌های نوروزی است که مردم بیشتر مناطقی که نوروز را جشن می‌گیرند به آن پایبندند. در این آیین، تمام خانه و وسایل آن در آستانه نوروز گردگیری، شستشو و تمیز می‌شوند. این آیین در کشورهای مختلف از جمله ایران، تاجیکستان و افغانستان برگزار می‌شود.
آتش‌افروزی
رسم افروختن آتش، از زمان‌های کهن در مناطق نوروز رایج شده است. در ایران و بخش‌هایی از افغانستان، این رسم به‌صورت روشن کردن آتش در شب آخرین چهارشنبه سال رایج است. این مراسم چهارشنبه‌سوری نام دارد. پریدن از روی آتش در ایام نوروز در ترکمنستان نیز رایج است.همچنین رسم افروختن آتش در بامداد نوروز بر پشت بام‌ها در میان برخی از زرتشتیان (از جمله در برخی از روستاهای یزد در ایران) مرسوم است.
سفره‌های نوروزی
سفره‌های نوروزی یکی از آیین‌های مشترک در مراسم نوروز در بین مردمی است که نوروز را جشن می‌گیرند. در بسیاری از نقاط ایران و برخی از نقاط افغانستان، سفره هفت سین پهن می‌شود. در این سفره هفت چیز قرار می‌گیرد که با حرف سین آغاز شده باشد؛ مثل سرکه، سنجد، سمنو، سیب،سبزه،سماق و سیر.
در کابل و شهرهای شمالی افغانستان، سفره هفت میوه رایج است. در این سفره، هفت میوه قرار می‌گیرد، از جمله؛ کشمش سبز و سرخ، چارمغز، بادام، پسته، زردآلو و سنجد. چیدن سفره‌ای مشابه با استفاده از میوه‌ خشک شده، در بین شیعیان پاکستان هم مرسوم است.
علاوه بر این، سفره هفت شین در میان زرتشتیان، و سفره هفت میم در برخی نقاط واقع در استان فارس در ایران رایج است. در جمهوری آذربایجان نیز بدون توجه به عدد هفت، بر روی سفره‌های نوروزی خود، آجیل قرار می‌دهند.
خوراک های نوروزی
یکی از رایج‌ترین خوراکهایی که به مناسبت نوروز پخته می‌شود، سمنو (سمنک، سومنک، سوملک، سمنی، سمنه) است. این خوراک با استفاده از جوانه گندم تهیه می‌شود. در بیشتر کشورهایی که نوروز را جشن می‌گیرند، این خوراک پخته می‌شود. در برخی از کشورها، پختن این خوراک با آیین‌های خاصی همراه است. زنان و دختران در مناطق مختلف افغانستان، تاجیکستان ، ترکمنستان و ازبکستان سمنو را به‌صورت دسته‌جمعی و گاه در طول شب می‌پزند و درهنگام پختن آن سرودهای ویژه ای می‌خوانند.پختن خوراکهای دیگر نیز در نوروز مرسوم است. به‌طور مثال در بخش‌هایی از ایران؛ سبزی پلو با ماهی، در ترکمنستان؛ نوروزبامه، در قزاقستان؛ اویقی آشار ، در بخارا؛ انواع سمبوسه ، پخته می‌شود. به‌طور کلی پختن خوراکهای نوروزی در هر منطقه‌ای که نوروز جشن گرفته می‌شود مرسوم است و هر منطقه‌ای خوراکها و شیرینی‌های مخصوص به خود را دارد.دید و بازدید
دید و بازدید عید یا عید دیدنی یکی از سنت‌های نوروزی است که در بیشتر کشورهایی که آن را جشن می‌گیرند، رایج است. در برخی از مناطق، یاد کردن از گذشتگان و حاضر شدن بر مزار آنان در نوروز نیز رایج است.مسابقه های ورزشی
برگزاری مسابقات ورزشی عمومی در معابر شهری و روستایی، یکی‌ دیگر از آیین‌هایی است که در برخی از کشورها به مناسبت نوروز برگزار می‌شود. در ترکمنستان، مردان و زنان ترکمن، بازی‌ها و سرگرمی‌های ویژه‌ای از جمله سوارکاری، کشتی، پرش برای گرفتن دستمال از بلندی و شطرنج برگزار می‌کنند. برپایی جنگ خروس و شاخ‌زنی ‌قوچ‌ها از دیگر مراسمی است که در ترکمنستان برگزار می‌شود.
در استان‌های شمالی افغانستان نیز مسابقات بزکشی به مناسبت‌های مختلف از جمله نوروز برگزار می‌شود.طبیعت‌گردی
مردم ایران روز سیزدهم فروردین، به مکان‌های طبیعی مانند پارک‌ها، باغ‌ها، جنگل‌ها و مکان های خارج از شهر می‌روند. این مراسم سیزده‌به‌در نام دارد. از کارهای رایج در این جشن، گره زدن سبزه و گفتن دروغ سیزده است. مراسم سیزده‌به‌در در مناطق غربی افغانستان ازجمله شهر هرات نیز برگزار می‌شود. با وجودی که روز سیزدهم فروردین در کشور افغانستان جزو تعطیلات رسمی نیست، اما مردم این مناطق برای گردش در طبیعت، عملا کسب و کار خود را تعطیل می‌کنند. مردم این منطقه همچنین نخستین چهارشنبه سال را نیز با گردش در طبیعت سپری می‌کنند.
علاوه بر این، ساکنان کابل در افغانستان، در طول دو هفته نخست سال برای گردش به همراه خانواده به مناطقی که در آنها گل ارغوان می‌روید، می‌روند.یکی دیگر از آیین‌های نوروز که در آسیای میانه و کشور تاجیکستان مرسوم است، مراسم گل‌گردانی و بلبل‌خوانی است. گل گردان‌ها از دره و تپه و دامنهکوه‌ها، گل چیده و اهل دهستان خود را از پایان یافتن زمستان و فرا رسیدن عروس سال و آغاز کشت و کار بهاری و آمدن نوروز مژده می‌دهند.
منبع : ویکی یپدیا

۱۳۸۷ اسفند ۳۰, جمعه

رسم زيبای هديه دادن و هديه گرفتن


از قديم رسم بوده است روز نوروز و در ديدارهای نوروزی افراد به همديگر و به ويژه به کودکان هديه بدهند.در بيشتر مواقع برای بيشتر مردم نفس خود عيدی مهم است، نه بزرگی يا گران قيمتی آن.
از ديروز تا امروز
ميرصادق 83 ساله و ترک زبان است و می گويد در دوران کودکی دوتا از عموهايش به او يک ريال و 3 ريال عيدی می دادند و چون آن موقع واحد پول خرد شاهی بود و سکه ها يک شاهی، دوشاهی، پنج شاهی و ده شاهی و يک ريالی بود، پول دريافتی به خاطر خرد بودن آنها، زياد بود و در يک مشت او جا می گرفت. او می افزايد ديگران تخم مرغ پخته و رنگ کرده و گردو عيدی می دادند.
حالا که او پدر بزرگ شده، مقداری اسکناس نو لای قران می گذارد و در موقع سال تحويل قران را رو به روی افراد خانواده می گيرد تا آنها يک اسکناس به اصطلاح خودش به عنوان سفته اول سال دريافت کنند. اما سهم نوه ها چندين اسکناس است. او می گويد هديه دادن را بيشتر از هديه گرفتن دوست دارد.
ژيلا کرد عراقی مقيم ايران است، شوهر او در خانه های مردم کار می کند و درآمدش با خرجش به سختی جفت و جور می شود.شوهر ژيلا خريد لباس و کفش عيد را به عنوان عيدی به او و بچه ها می دهد.ژيلا با همه سختی کاری و مالی نوروز را بسيار دوست دارد و می گويد روز عيد خستگی ام درمی رود.
همايون مهندس کامپيوتر است و عيدها به همسرش طلا و به بچه هايش پول يا وسايل بازی گرانقيمت هديه می دهد و خودش از خانواده پدری و همسر و بچه هايش معمولا پيراهن ، تی شرت، ادوکلن يا کتاب های هيجان انگيز و سی دی و دی وی دی هديه می گيرد. او می گويد خرج کردن برای زن و بچه اش را دوست دارد.هديه دادن و هديه گرفتن به نظر او وقتی درآمد آدم مکفی باشد کاری بسيار قشنگ است.
جمال کارگر مخابرات است و فقط به افراد خانواده اش مقداری پول هديه می دهد و هديه گرفتن را دوست ندارد، چون او هم مجبور می شود، با خريد هديه ای کار هديه دهنده را جبران کند.
هديه دادن رسمی است خوشايند
اما آفاق عاشق هديه دادن است و آن را رسمی خوشايند و مطبوع می داند. هدايای او به رغم مبتکرانه بودنشان، چندان هم گران قيمت نيستند. مثلا چندسال پيش وقتی فهميد پدر شوهرش دلش می خواهد يک گلدان گل محبوبه شب داشته باشد، آن را همراه با کتابی در باره گلکاری به او هديه کرد.
آفاق می گويد در طول سال آرام آرام هدايای نوروز و سالگرد تولد نزديکانش را تهيه می کند و به همين دليل نزديک عيد دچار بی پولی و چه کنم نمی شود. او در مورد هدايايی که به خانم ها می دهد به قسمتی از خاطرات رومن گاری در کتاب ميعاد در سپيده دم که به نوعی زندگينامه رومن گاری است، اشاره می کند و می گويد: در جايی از کتاب مادر رومن گاری به او که مرد جوانی شده توصيه می کند که به زنانی که خيلی اهل خودآرايی اند کتاب هديه بده و به زنانی که ظاهر ساده ای دارند عطر هديه بده. آفاق هم از اين توصيه استفاده می کند.
هدايای او بسيار متنوع اند: از جلد چرمی دسته چک و عينک تا صنايع دستی و کتاب، کيف پول ، کيف دستی، عطر و آباژور و ده ها هديه متنوع ديگر.
فائزه و حسن که عازم حج عمره هستند و عيد را در مکه جشن خواهند گرفت، خرمشهری اند. فائزه از عرب های خرمشهر است و می گويد بين ما رسم است و می گويند " مهم اين است که يادم کنی، شده بايک پر کاه. "
فائزه می گويد شوهرش خريد هدايا را به او محول می کند و هدايايی را که او در طول سال و به مناسبت های گوناگون دريافت کرده است، جمع می کند و غير ضروری های آنها را در نوروز هديه می دهد.
چون اعراب زياد قهوه و به ويژه قهوه ترک می خورند، يکی از هدايای جالب او هديه قهوه خوب به اقوام و دوستان است. البته فائزه دوستانی دارد که سال هاست به آنها لباس هديه می دهد و از آنها کتاب هديه می گيرد.
مهدی 31 ساله چون بعد از ظهرها در تابلو سازی کار می کند، برای عيد تعدادی تابلو از نقش حيوانات و گلها را با وسايل تابلوسازی می سازد و به عزيزانش هديه می دهد. او نيز می گويد عاشق هديه دادن و هديه گرفتن است و اين کار را رسم بسيار پسنديده و با معنايی می داند. او معتقد است افراد اين طوری احساسات قلبی خود را نسبت به يکديگر بروز می دهند.
جمعه افغانی است که بدون مجوز در تهران زندگی و کار می کند، او می گويد بخش عمده ای از درآمد چندماه گذشته اش را برای خانواده اش در افغانستان فرستاده است تا آنها هم بتوانند رخت و لباسشان را نو کنند.
او با کت و شلواری که از يکی از فروشگاه های معروف به تاناکورا ( دست دوم فروشی ) خريده خودش را نونوار کرده، او می گويد وقتی برای ديدار خانواده ام به افغانستان می روم برای همسر ايرانی و بچه هايش هدايای کوچکی می برم.
جمعه به ياد ندارد که تا به حال در نوروز و در افغانستان هديه ای دريافت کرده باشد، ولی فکر می کند از رخ دادن چنين اتفاقی خيلی خوشحال شد.
آذر که روزنامه نگاری ميانسال است، معمولا به همه عزيزانش کتاب هديه می دهد و چيزهای متنوعی هديه می گيرد.او می گويد دهه های 50 تا 70 به هر کدام از بچه های فاميل و دوستانم سه کتاب کودکان هديه می دادم، حالا آن بچه ها بزرگ و خودشان صاحب بچه شده اند و نه تنها از خوشحالی خودشان از دريافت آن کتاب ها برای بچه هايشان تعريف می کنند و هنوز هم توقع دريافت هديه دارند، بلکه بچه های آنها هم توقع دارند در عيد حتما سه کتاب از او هديه بگيرند.
آذر می گويد وقتی بچه بود تابستان ها که به خانه مادر بزرگش در تبريز می رفتند، مادر بزرگ او را به صندوق خانه می برد و از صندوق چوبی، تو مخملی اش سهم او را از مارمالاد و نقل عيد به عنوان عيدی به او می داد. او می افزايد فقط خدا می داند مادربزرگ با اين کارش چقدر من را خوشحال می کرد.
بچه ها با عيدی هايشان چه می کنند
در رمان ها و برخی داستان کوتاه های ايرانی خوانده ايم که در دهه های ماضی بچه ها با پول عيدی شان به سينما می رفتند يا فريم فيلم ها و آرتيست های مورد علاقه شان را می خريدند. اين رسم هنوز از بين نرفته و فقط روزآمد شده است.
ياسمين کلاس اول دبيرستان است و با پول های عيدی اش سی دی و دی وی دی و کتاب می خرد. شاهين که می خواهد نقاش شود پول های عيدی اش را برای خريد کتاب های نقاشی بزرگان و هزينه های روزمره اش نگه می دارد.
دلارام و درسا می گويند هديه عمه بزرگشان را در عيد بيشتر از ساير هدايا دوست دارند، البته تاکيد می کنند پول عيدی را هم دوست دارند. مه آنها در عيد از يکی از انتشاراتی های بزرگ که قبض های 5 و 10 هزار تومانی کتاب ارائه می دهد، برای آنها قبض خريد کتاب می خرد و آنها قبض ها را تا آغاز تعطيلات تابستان و تعطيلی مدارس نگه می دارند و آن موقع برای خريد کتاب به آن کتابفروشی می روند.
پارسا سال دوم دبيرستان است و با پول های عيدی اش برای خودش تی شرت هايی را که پدر و مادرش حاضر نيستند پای آنها پولی بپردازند، می خرد.
البته در سال نو هستند کسانی هستند که به دليل وضع ناخوشايند مالی نه عيدی می دهند و نه عيدی می گيرند. و ما می توانيم در سال نو برای آنها از خدا گشايش مالی تقاضا کنيم.
نوروز در راه است و لحظه هديه دادن و هديه گرفتن نزديک می شود. آيا هنوز هم موقع باز کردن بسته هدايا مانند دوران کودکی بی تاب خواهيم شد؟

سال نو مبارک


۱۳۸۷ اسفند ۲۹, پنجشنبه

لحظه تحويل سال نو در شهرهاى بزرگ جهان



بی بی سی:سال نو خورشیدی در روز جمعه ۳۰ اسفند ۱۳۸۷ هجرى شمسى (برابر با ۲۰ مارس ۲۰۰۹ ميلادى) به ساعت ۱۵ و ۱۳ دقیقه و ۳۹ ثانیه به وقت تهران، و ساعت ۱۱ و ۴۳ دقیقه و ۳۹ ثانیه به وقت گرینویچ حلول می کند.
لحظه حلول سال نو خورشیدی به وقت دیگر شهرهای جهان به شرح زیر است:
۴:۴۳:۳۹ - سان فرانسيسكو، لس آنجلس، ونكوور
۵:۴۳:۳۹ - گواتلاما، مكزيكوسيتى
۶:۴۳:۳۹ - شيكاگو، هوستون، وينپگ
۷:۴۳:۳۹ - آتلانتا، بوستون، تورونتو، ديترويت، فيلادلفيا، مونترئال، ميامى، نيويورک، هاوانا، واشنگتن
۸:۴۳:۳۹ - برازيليا، بوئنوس آيرس، ريو دو ژانيرو، سائوپائولو، هاليفاكس
۱۱:۴۳:۳۹ - ليسبون، دوبلين، لندن
۱۲:۴۳:۳۹ - استكهلم، اسلو، آمستردام، بارسلونا، برلين، بروکسل، بلگراد، بوداپست، پاريس، پراگ، رم، زوريخ، ژنو، كپنهاگ، لاگوس، مادريد، ورشو، وين
۱۳:۴۳:۳۹ - آتن، آنكارا، استانبول، امان، بيت‏المقدس، بخارست، بيروت، ژوهانسبورگ، قاهره، كيپ‏تاون، كى‏يف، مينسک، هلسينكى
۱۴:۴۳:۳۹ - عدن، آديس آبابا، بغداد، خارطوم، رياض، كويت، مسكو، نايروبى
۱۵:۱۳:۳۹ - تهران
۱۵:۴۳:۳۹ - دبى
۱۶:۱۳:۳۹ - كابل
۱۶:۴۳:۳۹ - اسلام آباد، تاشكند، دوشنبه، كراچى، لاهور
۱۷:۱۳:۳۹ - بمبئى، دهلى نو، كلكته
۱۷:۲۸:۳۹ - كاتماندو
۱۷:۴۳:۳۹ - آلماتى، داكا
۱۸:۴۳:۳۹ - بانكوک، جاكارتا، هانوى
۱۹:۴۳:۳۹ - پكن، تايوان، سنگاپور، شانگهاى، كوالالامپور، مانيل، هنگ كنگ
۲۰:۴۳:۳۹ - توكيو، سئول
۲۲:۱۳:۳۹ - آدلايد
۲۲:۴۳:۳۹ - سيدنى، ملبورن

هديه ازدواج "محمد بن راشد ال مكتوم" به همسر اردنیش "الاميرة هيا الحسين"